Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo – động lực mới của giáo dục Lâm Đồng

  Giai đoạn 2026-2030, ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lâm Đồng xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà còn là động lực quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục, đổi mới quản trị nhà trường và hình thành năng lực số cho thế hệ trẻ.

Từ lớp học truyền thống đến môi trường giáo dục thông minh

  Điểm nổi bật của kế hoạch là định hướng kiến tạo môi trường giáo dục thông minh, tăng cường cá thể hóa hoạt động dạy học và sử dụng dữ liệu số để hỗ trợ giáo viên, học sinh. Công nghệ không thay thế vai trò của người thầy, nhưng sẽ mở rộng không gian học tập, giúp giáo viên đổi mới phương pháp và tạo thêm cơ hội tiếp cận tri thức cho học sinh ở các địa bàn khác nhau.

  Đến năm 2030, ngành Giáo dục Lâm Đồng phấn đấu triển khai toàn diện Học bạ số tại 100% trường phổ thông và đồng bộ với ứng dụng VNeID. Hệ thống dữ liệu ngành tiếp tục được chuẩn hóa, làm sạch, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, bảo đảm tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”.

  Cùng với đó, các nền tảng dùng chung như hệ thống quản lý văn bản, tuyển sinh, quản lý thi và các phần mềm chuyên ngành sẽ được khai thác đồng bộ, liên thông. Đây là nền tảng để từng bước chuyển từ phương thức quản lý chủ yếu dựa trên hồ sơ giấy sang quản trị và điều hành dựa trên dữ liệu.

Nuôi dưỡng tư duy khoa học từ trường học

  Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trước hết phải được bắt đầu từ sự tò mò, tinh thần khám phá và khả năng giải quyết vấn đề của học sinh. Vì vậy, ngành Giáo dục xác định tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục STEM/STEAM; đưa kỹ năng tin học, lập trình, Robotics và nội dung làm quen với trí tuệ nhân tạo vào các hoạt động giáo dục từ cấp tiểu học đến trung học phổ thông.

  Các ngày hội STEM/STEAM, hoạt động trải nghiệm sáng tạo, câu lạc bộ khoa học và Cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học sẽ tiếp tục được tổ chức, mở rộng. Mục tiêu không chỉ là tìm kiếm giải thưởng, mà quan trọng hơn là tạo môi trường để học sinh vận dụng kiến thức vào thực tiễn, mạnh dạn đề xuất ý tưởng và từng bước hình thành tư duy nghiên cứu.

 Thông qua mỗi mô hình, sản phẩm hoặc đề tài khoa học, học sinh được rèn luyện khả năng quan sát, hợp tác, phản biện và sáng tạo. Đây chính là những năng lực cần thiết để các em thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của khoa học, công nghệ và thị trường lao động trong tương lai.

Người thầy là trung tâm của tiến trình đổi mới

  Chuyển đổi số trong giáo dục chỉ thực sự hiệu quả khi đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý có đủ năng lực để sử dụng công nghệ một cách chủ động, an toàn và có trách nhiệm.

  Theo kế hoạch, ngành Giáo dục sẽ triển khai thường xuyên các chương trình đào tạo, bồi dưỡng về kỹ năng số, phân tích dữ liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giảng dạy và quản trị nhà trường. Việc bồi dưỡng được thực hiện trên các nền tảng số, tạo điều kiện để cán bộ quản lý, giáo viên chủ động học tập, cập nhật kiến thức và chia sẻ kinh nghiệm.

  Bên cạnh năng lực sử dụng công nghệ, đội ngũ nhà giáo tiếp tục được khuyến khích nghiên cứu khoa học, viết sáng kiến, cải tiến phương pháp giảng dạy và công bố các bài báo khoa học. Những sáng kiến xuất phát từ thực tiễn lớp học, khi được đánh giá và nhân rộng đúng cách, sẽ trở thành nguồn lực quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục.

Đưa kỹ năng số đến gần hơn với cộng đồng

  Không giới hạn trong phạm vi trường học, kế hoạch còn đặt ra nhiệm vụ phổ cập kỹ năng số cho người dân thông qua hệ thống trung tâm giáo dục thường xuyên và trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên.

  Các chương trình bồi dưỡng ngắn hạn về kỹ năng số cơ bản, an toàn thông tin và sử dụng công nghệ sẽ góp phần hỗ trợ người lao động, người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, học tập trên môi trường số và thích ứng với yêu cầu của xã hội hiện đại.

  Đến năm 2030, 100% trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên được định hướng xây dựng kho học liệu số; chương trình đào tạo nghề được cập nhật, tích hợp công nghệ mới và gắn với những lĩnh vực kinh tế động lực của tỉnh.

  Việc tăng cường liên kết giữa các cơ sở giáo dục nghề nghiệp với trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ sẽ mở ra cơ hội tiếp nhận, chuyển giao kỹ thuật mới. Qua đó, hoạt động đào tạo nghề ngày càng bám sát nhu cầu thị trường, góp phần cung cấp nguồn nhân lực có kỹ năng cho sự phát triển của địa phương.

Đổi mới phải đi cùng an toàn và trách nhiệm

  Trong hành trình chuyển đổi số, bảo vệ dữ liệu cá nhân của học sinh, giáo viên và bảo đảm an toàn thông tin là yêu cầu xuyên suốt. Mỗi cơ sở giáo dục cần sử dụng nền tảng số đúng mục đích, quản lý chặt chẽ tài khoản, dữ liệu và thường xuyên nâng cao nhận thức về an ninh mạng.

  Việc triển khai các nhiệm vụ phải bảo đảm yêu cầu “06 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền. Đây là cơ sở để kế hoạch không dừng lại ở chủ trương, mà được cụ thể hóa thành những sản phẩm, mô hình và kết quả có thể đo lường trong từng đơn vị.

  Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang mở ra một không gian phát triển mới cho giáo dục Lâm Đồng. Khi mỗi cán bộ quản lý chủ động đổi mới, mỗi giáo viên sẵn sàng học hỏi và mỗi học sinh được khuyến khích sáng tạo, công nghệ sẽ trở thành cầu nối đưa tri thức đến gần hơn với mọi người.

  Hành trình ấy cần sự đồng hành của toàn ngành, của gia đình, cộng đồng và doanh nghiệp, để mỗi trường học thực sự trở thành một không gian học tập mở, an toàn, hiện đại; nơi những ý tưởng mới được trân trọng và những ước mơ sáng tạo được nuôi dưỡng mỗi ngày.

Văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo