Đền Sinh - đền Hóa (đền mẫu mã Sinh – Thánh Hóa) thời buổi này còn có tên là đền Thánh Phi Bồng hay thường Thánh An mô thuộc xã Lê Lợi, thị xã Chí Linh, Hải Dương

Thời Nguyễn, đền Sinh – đền Hóa thuộc địa phận làng mạc An Mô, tổng bỏ ra Ngại, nay là xóm An Mô, xã Lê Lợi, thị làng Chí Linh, tỉnh Hải Dương. Đền tọa lạc trên sườn núi Ngũ Nhạc, cách chùa Côn Sơn 1km về phía Bắc.

Bạn đang xem: Đền mẫu sinh hải dương

Huyền thoại đền Sinh – đền Hóa

Đền là một công trình xây dựng kiến trúc cổ, tựa lưng vào núi Ngũ Nhạc quan sát ra hướng Đông Bắc giữa bạt nghìn cây rừng xen lẫn những đồi vải thiều xum xuê. Đền Sinh thờ nơi sinh, đền Hóa thờ nơi hóa của tướng quân Chu Phúc Uy – thiên thần thời tiền Lý ( 544).

*

*

*

Trong thời kỳ tiền khởi nghĩa, Đền Sinh – đền Hóa trở thành nơi họp kín của cơ sở giải pháp mạng ( 1943- 1944). Năm 1947, đền Sinh – đền trở thành nơi hội họp của những tổ chức cách mạng tại địa phương. Cuối năm 1947, đầu năm 1948, xưởng quân khí của huyện Chí Linh – nam Sách – gớm Môn đã chọn đền Hóa có tác dụng nơi sản xuất vũ khí. Trong phòng chiến chống Mỹ (1969 – 1972) đền Sinh – đền Hóa là nơi tạm trú để giảng dạy và học tập của cán bộ, sv trường Đại học Lâm nghiệp.

Xét về cảnh quan, kiến trúc, ý nghĩa lịch sử văn hóa cùng những sự kiện trong thời kỳ bí quyết mạng phòng chiến, Bộ Văn hóa – thông tin đã ra quyết định số 295/ QĐ – BT ngày 12 mon 12 năm 1994 xếp hạng khu di tích lịch sử đền Sinh – đền Hóa nhằm bảo tồn một di sản văn hóa, một cảnh đẹp tự nhiên, mở rộng không khí du lịch và nội dung du lịch thăm quan cho du khách khi đến với mảnh đất Chí Linh.

Đền Sinh vốn xuất phân phát từ một sự tích lịch sử, nhưng quá trình tồn tại người xưa đã đưa vào nhiều yếu tố thần thoại để thích hợp nghi với tín ngưỡng của dân tộc. Du khách đến đền Sinh, đền Hóa sẽ được đắm bản thân vào một không khí kỳ diệu, lắng nghe tiếng đàn tranh dìu dặt hòa quyện với âm nhạc êm ái của gió ngàn với tiếng hát chầu văn say sưa, ngọt ngào, sôi nổi.Hãy đến với đền Sinh, đền Hóa để thưởng thức những tráng nghệ văn hóa dân gian.

Phong tục, lễ hội đền Sinh, đền Hoá

Ngày nay tại đền Sinh, đền Hoá, hàng năm cứ đến tháng Năm với tháng Tám âm lịch. Vùng đất An mô lại náo nhiệt, tưng bừng cho không khí vào hội.

Lễ hội tháng năm là lễ hội bao gồm tại đền Sinh, đền Hoá. Từ khắp các mọi miền đất nước khách hành hương về với lễ hội đền Sinh, đền Hoá, sở hữu theo những trọng tâm tư, những ước nguyện của bản thân để về với chốn trọng tâm linh. Tại lễ hội đền Sinh, đền Hoá xung quanh những nghi lễ bắt buộc, thường niên còn có nhiều hình thức nghi lễ thiêng liêng mang tính đặc trưng, tiêu biểu nhưng không một di tích lịch sử nào gồm được. Đó là lễ đón nhẵn Thánh, lễ ban khước, hội thi hát văn diễn xướng hầu Thánh…

Về phần lễ:

– Ngày 6/5 là lễ Cáo Yết: với ý nghĩa xin phép đức Thánh được mở hội ngày

– Ngày 7/5 là lễ Mộc Dục (tắm tượng) sau đó là lễ An Vị tượng.

– Tối ngày 7/5 khai mạc hội thi hát văn diễn xướng hầu Thánh.

– Vào giờ Dần, ngày 8/5 là lễ đón trơn Thánh

Lễ đón nhẵn được diễn ra ở cả tại hai đền, để tưởng nhớ ngày Sinh với Hoá về trời của đức Thánh . Chuẩn bị đến giờ đón bóng, không gian trang nghiêm hồi hộp ước ao chờ giờ khắc đức thánh giáng sinh. Sau ba hồi trống chiêng điểm, một già xóm đại diện lên thắp nhang cùng đọc văn đón láng Đức Thánh. Biểu hiện từ bây giờ đức thánh đã giáng sinh. Sau khi đọc văn đón láng thì nghi lễ thả đèn trời để tiễn chân Đức Thánh cũng được diễn ra. Đây là một đường nét đẹp đặc trưng của lễ hội đền Sinh, đền Hoá. Thả đèn trời với ý nghĩa tượng trưng đến hình ảnh đức Thánh giáng Sinh và Hoá vế trời.

Ngoài nghi lễ đón bóng với thả đèn trời trong lễ hội tháng Năm tại Đền Sinh, Đền Hoá là lễ ban khước áo Thánh áo Mẫu cho các quý vị đại biểu, đến dân xã bản hạt, thuộc đông đảo người tiêu dùng thập phương, những người nhất tâm với Thánh với Mẫu. Theo quan tiền niệm thì những ai bao gồm mặt trong khoảng thời gian rất ngắn linh thiêng của lễ đón trơn Thánh ngày 8/5 đó là một may mắn nhưng nếu nhận được lộc khước Thánh, khước Mẫu thì đó còn là một một điều quý hiếm và linh nghiệm hiếm bao gồm sẽ được ban lộc, ban tài, cầu được ước thấy vào cả một năm. Khước của Thánh của Mẫu như một chiếc bùa hộ mệnh luôn luôn phù hộ và che chở đến mỗi người, đó là lá bùa trung ương linh sở hữu đầy niềm tin cơ mà không phải ai cũng may mắn tất cả được.

Sau lễ đón bóng, lễ ban khước là lễ rước truyền thống, lễ dâng hương thể hiện lòng ngưỡng mộ, thành kính của toàn thể nhân dân đối với công tích của đức thánh An mô đã linh ứng giúp đỡ và bít chở mang lại dân thôn ngàn đời ni được ấm no, hạnh phúc. Điều này góp phần giáo dục truyền thống yêu thương nước, lòng tự hào dân tộc của mỗi nhỏ người Việt Nam.

Hoà thông thường không khí của phần lễ, thì những hoạt động của phần hội cũng diễn ra rất sôi động. Với những trò chơi dân gian truyền thống như: Đấu vật, kéo co, cờ người, chọi gà…Biểu diễn những làn điệu cổ như: Hát chầu văn, hát chèo, quan tiền họ Bắc Ninh. Những giải giao hữu thể thao như: cầu lông, láng bàn, bóng đá…Tất cả những hoạt động vui chơi giải trí đó đã thu hút hàng vạn người tham gia.

Trải qua hàng ngàn năm, hầu hết các phong tục lễ hội đặc sắc cùng quan trọng vẫn được dân chúng nhiệt tâm gìn giữ với truyền lại như: Tục hát chầu văn dâng Mẫu, dâng Thánh, bái lễ bằng lợn đen xôi trắng, phụ nữ ko được vào vào cung cấm, dâng lễ vào cung cấm chỉ tất cả lễ chay; những người ăn thịt chó, đi viếng đám ma ko vào lễ đền; kiêng cần sử dụng tên huý hai chữ “Phi Bồng”…

Hội thi hát văn diễn xướng hầu Thánh tại lễ hội đền Sinh, đền Hoá

Hát văn diễn xướng hầu Thánh thực sự là một hoạt động văn hóa trung ương linh. Những năm gần đây, hoạt động văn hóa tâm linh này đang dần được vồ cập nghiên cứu. Được sự nhất trí của Sở văn hóa tin tức thể thao với du lịch Hải Dương, ủy ban nhân dân huyện Chí Linh, Ban tổ chức lễ hội đền Sinh – đền Hóa đã tổ chức hội thi “ Hát văn diễn xướng truyền thống” với ý nghĩa góp phần giữ gìn, bảo tồn cùng phát huy những giá chỉ trị của di sản văn hóa phi vật thể này. Cuộc thi còn là một sân chơi để những thanh đồng thể hiện tài năng và hướng đến hoạt động văn hóa này đạt tới những giá bán trị chân – thiện – mĩ lành mạnh, loại trừ color sắc mê tín, dị đoan, góp phần bảo tồn, có tác dụng trong sạch đạo Mẫu vốn rất đỗi thiêng liêng trong lòng thức của người Việt từ ngàn đời nay.

Xem thêm: Hướng Dẫn Cách Tính Inch Của Tivi, Cách Tính Inch Tivi Như Thế Nào

Xuất phạt từ những ý nghĩa sâu sắc ấy, những năm gần đây, nhiều cơ quan, tổ chức đã đi sâu nghiên cứu về hoạt động “ Hát văn diễn xướng truyền thống” nhằm chắt lọc, bảo tồn những giá bán trị của đường nét văn hóa dân gian có đậm màu sắc sắc tâm linh này.

Được phép của Sở văn hóa thông tin thể thao cùng du lịch Hải Dương, ủy ban nhân dân huyện Chí Linh, Ban tổ chức lễ hội đền Sinh – đền Hóa phối hợp với trung trọng điểm UNESCO văn hóa Đông Bắc tổ chức hội thi “ Hát văn diễn xướng truyền thống”.

Hội thi diễn xướng hầu thánh ở đền Sinh, đến Hoá được diễn ra từ đêm ngày mùng 7 tháng 5 đến đêm ngày 12 tháng 5 âm lịch, hoặc từ đêm ngày mùng 10 tháng tám đến đêm ngày 15 mon tám dưới sự thẩm định của ban tổ chức lễ hội, ban giám khảo, ban nghiên cứu giám sát và đo lường . Nội quy của cuộc thi được quy định rất cụ thể với nghiêm ngặt: không được tung tiền trong khi hầu, không được mượn trơn Thánh để truyền phán nhảm nhí tốt yểm tà bắt ma, xiên lềnh lên đai, thắt cổ…. Mỗi canh hầu thi không thực sự hai tiếng, thanh đồng tự chọn 5 đến 7 giá chỉ đồng để diễn xướng. Trong không gian, color sắc lung linh, huyền ảo các thanh đồng hoá thân vào bóng những vị thánh vào điện thờ mẫu để ngay cạnh quỷ trừ tà ban tài tiếp lộc cho nhỏ nhang đệ tử và khác nước ngoài thập phương. Khoảng thời gian ngắn thăng hoa nhất là lúc các vị Thánh đã nhập vào thanh đồng trong những điệu múa cù cuồng, vào những lời ca tiếng hát ngọt ngào của những cung văn, thanh đồng và cả người xem như chìm đắm vào cảnh bồng lai, những lo âu, vất vả trăn trở nghĩ suy của cuộc sống đời thường bỗng nhiên tung biến. Một không khí thần tiên, kỳ diệu lan toả khắp đền Sinh đền Hoá.

Hội thi hát văn diễn xướng hầu Thánh tại đền Sinh, đền Hoá được đánh giá bán là một hội thi thành công, có lại nhiều giá trị: giá chỉ trị trung ương linh, giá chỉ trị tinh thần, giá chỉ trị văn hoá, giá trị nghệ thuật, giá bán trị nhân văn. Thi Hát văn diễn xướng hầu Thánh góp phần vào việc bảo tồn và nghiên cứu một loại hình văn hoá nghệ thuật dân gian truyền thống, một loại hình văn hoá phi vật thể của dân tộc.

Hiện trạng di tích, quy trình trùng tu tôn tạo, xây dựng giai đoạn tiếp theo

Di tích đền Sinh đền Hoá bao gồm từ rất sớm, trải qua thăng trầm của lịch sử đến nay di tích lịch sử đã bị xuống cấp nặng nề. Những năm gần đây được sự ân cần của những cấp các nghành, đặc biệt là ngành Văn Hoá đã chỉ đạo và hướng dẫn kịp thời yêu cầu nhiều hạng mục của di tích đã được tiến hành sửa chữa với tôn tạo:

– Năm 1985 sửa chữa tiền tế đền Hoá

– Năm 1987 xây cổng đền Hoá

– Năm 1990 xây dựng cột xi măng đỡ mái sau đền Hoá

– Năm 1992 lát gạch men toàn bộ nội tự đền Hoá. Thành công nhất là ban quản lý di tích lịch sử đã xây dựng và mở bé đường bê tông 1,5 km vào di tích lịch sử và nhiều công trình xây dựng khác.

– Từ năm 2004 đến năm 2007 xây dựng một số công trình như: hậu cung , miếu quan lại Sơn Thần bên trên đền Sinh, xây dựng bình phong đá, rồng đá đền Sinh, đường lên Lầu Cô, bể nước. Tổng chi tiêu xây dựng trong cha năm là hơn nhì trăm triệu đồng.

– hình như ban quản lý di tích lịch sử còn tiếp nhận sản phẩm trăm hiện vật khác như: Câu đối, chén bát hương, hoành phi, cửa võng, lư hương, hạc thờ, lộc bình, chuông đồng, cột cờ trị giá bán hơn 300 triệu đồng với nhiều đồ thờ có mức giá trị khác.

– bên cạnh những thành quả đã đạt được ban quản lý di tích lịch sử đã tiến hành quy hoạch tổng thể với tiến hành tu sửa, xây dựng những công trình thiết yếu để vừa bảo tồn và phát huy tác dụng di tích, vừa đáp ứng được các nhu cầu của khách tham quan. Trong thời điểm tháng 7 năm 2009 Ban Quản Lý di tích Chí Linh đã tiến hành tu sửa cung cấm đền Hoá, lát lại toàn bộ gạch cổ vào nội tự đền, lát gạch sảnh trong cổng nghi môn trị giá dự án công trình lên tới 600 đến 700 triệu đồng.

– trong năm 2010 – 2011 sẽ tiến hành mở rộng cung cấm đền Sinh, tu sửa mở rộng lầu Cô nhỏ xíu Thạch Bàn với đồ sộ lớn, mở rộng bên tiền tế đền Sinh xuống tận sân trước cửa đền.

Khu di tích lịch sử Đền Sinh – Đền Hóa mong được sự góp đỡ thiện chổ chính giữa của những tấm lòng đá quý trên khắp mọi miền đất nước để di tích ngày một khang trang, tố hảo hơn, mãi là địa chỉ trọng điểm linh cho những thế hệ nhỏ người.

– dòng suối đá trên núi Ngũ nhạc … mặt cạnh Đền Sinh, làng mạc An Mô, thôn Lê Lợi, huyện Chí Linh, tỉnh hai Dương.

– Tam quan lại Đền Hoá – bí quyết Đền Sinh 700m.

– dãy núi trùng điệp phía trước nối Đền Sinh và Đền Hoá theo sườn núi. Ta đến Đền Sinh, đi 3 km là đến Đền Hoá.